نمای چوب در معماری مدرن

نمای چوب در معماری مدرن

چوب یکی از مواد طبیعی و اکولوژیکی است که نه تنها از دیرباز در معماری سنتی مورد استفاده قرار می‌گرفته بلکه امروزه به شکل‌محصولات گوناگون در صنعت چوب ظاهر می‌شود. نقش چوب در نما و روکش‌های مورد استفاده در معماری مدرن، به صورت خاص موضوع بررسی این مقاله هستند. سعی شده اطلاعات لازم به‌گونه‌ای دراین بخش آورده شوند که پس از اتمام، خواننده با کاربردها و محدودیت‌های احتمالی این محصولات آشنا شده و بهتر بتواند از آنها استفاده کند.

در روش‌های مدرن پیاده سازی، از نما‌های چند لایه‌ای استفاده می‌شود که شامل لایه‌های متعددی ازجمله بخش ساختاری، عایق حرارتی و روکش نهایی است. محصولات چوبی اعم از نما و پوشش دیوارهای خارجی، علاوه‌بر حافظت در برابر رطوبت (خصوصا هنگام بارش‌های شدید)، تابش مستقیم خورشید و باد و کاهش اثرات دمایی ناشی از نوسانات دما طی زمستان و تابستان؛ نه تنها تاثیر به‌سزایی در ظاهر ساختمان به‌همراه دارند بلکه رابطه مستقیمی نیز با تجربه‌ی کلی افراد از ساختمان دارد.

به‌علاوه نه تنها در ساخت روکش نمای محصولات کوچکی مثل تخته‌ها و توفال می‌توان از چوب استفاده کرد بلکه در پنل‌هایی با سایز متوسط تا بزرگ نیز قابل استفاده‌اند. چوب و محصولات چوبی برای پوشش‌های خارجی انتخاب مناسبی هستند چراکه علاوه‌بر افزودن ظاهری زیبا و خاص به ساختمان، از ماندگاری بالایی نیز برخوردارند. همچنین یکی از مزایای استفاده از پوشش‌های چوبی، عدم نیاز به تعویض تمام پوشش هنگام خرابی است (تنها کافی است بخش خراب شده تعویض شود). با این‌حال هنگام طراحی، انتخاب صحیح نوع چوب، پرداخت‌های مورد نیاز برای محافظت در برابر اثرات مخرب احتمالی و آتش باید مد نظر قرار گیرد.

مقدمه

امروزه با گسترش صنعت و نوآوری‌ها، معماران و طراحان به استفاده‌ی هرچه بیشتر از چوب روی آورده‌اند.

نماهای چوبی چند لایه شامل لایه‌های مجزا برای بخش ساختار ، عایق حرارتی و پوشش چوبی مناسب هستند. مشخصه‌ی بارز این نماها لایه‌ای از هوا است که میان لایه‌ی نهایی (پوشش خارجی) و سایر بخش‌های نما قرار گرفته است.

۱-۱ دسته‌بندی نماهای چندلایه با روکش نهایی چوب یا محصولات چوبی

یکی از روش‌های دسته‌بندی نماهای چندلایه، استفاده از ویژگی‌های لایه‌ها است. به‌طور مثال همانطور که پیشتر مطرح شد بین لایه‌ی پوشش چوبی و لایه‌های داخلی نما، لایه‌ای از هوا وجود دارد که می‌تواند دارا و یا فاقد تهویه باشد.

بنابراین بسته به نوع تهویه‌ی لایه‌ی میانی نماهای چوبی می‌توانند به سه دسته‌ی دارای تهویه‌ی مناسب، دارای تهویه‌ی ضعیف و فاقد تهویه تقسیم شوند. به‌علاوه شرایط آب و هوای مکان‌هایی که تجهیزات در آنها نگه‌داری می‌شوند نیز تاثیر مستقیمی بر روی نحوه‌ی پیاده‌سازی دیوار دارند. همچنین نحوه‌ی پیاده سازی نما، ارتباط مستقیم با نوع پوشش چوب نیز دارد.

نماهای دارای تهویه‌ی مطبوع نیاز به جریان دائمی هوا بین لایه‌ی چوب خارجی و بخش‌های داخلی نما دارد؛ که باعث ممانعت از افزایش بی‌رویه‌ی دمای نما در تابستان شده و در شرایط هوایی خاص، به خشک شدن نما نیز کمک می‌کند.

تاثیر مستقیم پیاده‌سازی کاربردی و درست تهویه‌ی نما در شرایط جوی خاص در پایداری سازه و بازدهی انرژی غیر قابل انکار است.

در نماهای فاقد تهویه، هوا در بین لایه‌های داخلی و لایه‌ی پوشش جریان ندارد، به عبارت دیگر هوا در بین این دو بخش محبوس بوده و در مجاورت هر دو بخش داخلی و خارجی است.

چنین نماهایی تنها قابل استفاده در مکان‌هایی هستند که نیاز به محافظت در برابر تابش خورشید در تابستان و سیستم کاهش دما در زمان‌های افزایش ناگهانی دما نیست. این پیاده سازی نیازمند  ارائه‌ی راه‌حلی برای حفاظت از نما در برابر رطوبت هوا و ممانعت از خشک شدن پوشش چوبی است. همچنین با توجه به اینکه در بسیاری از طراحی‌ها، پوشش خارجی در مجاورت مستقیم با بخش داخلی نما است بهتر است بخشی برای ممانعت از ورود آب باران به این قسمت و یا پنل‌های ضد رطوبت بر روی نما تعبیه شود تا هم فرآیند تخریب نما آهسته‌تر شود و هم مانع از ورود آب به بخش‌های داخلی نما شود.

از طرفی باید توجه داشت که روکش نما تماما چوبی بوده و از سوی دیگر جلوگیری از جریان کامل هوا میان اجزای داخلی و روکش تقریبا غیر ممکن است بنابراین چنین نماهایی باید تنها در شرایط خاص استفاده شوند. خصوصا در نماهایی که شامل قطعات مختلفی مثل تخته‌ها هستند؛ اتصال بخش‌های گوناگون به‌گونه‌ای که جریان هوا را کاملا متوقف کنند غیرممکن است. از طرف دیگر جابه‌جایی هوا بین بخش داخلی و پوشش آنقدر زیاد نیست که بتوان آن را در دسته‌ی نماهای دارای تهویه به‌حساب آورد.

نماهای چند لایه با پوشش چوبی از لحاظ ویژگی‌های ساختاری نیز متفاوت و قابل دسته‌بندی هستند. با استفاده از مصالح و زیرساخت مناسب، پوشش‌های چوبی می‌توانند بر‌روی دیوارهای سنگی، بتنی، پنل‌های بتنی پیش‌ساخته و یا اسکلت‌های چوبی نصب شوند.

با توجه به نحوه‌ی اجرا، نماهای چند لایه را می‌توان به انواع زیر دسته بندی کرد:

  • نماهای اجرا شده در محل: نمای چوبی (چوب طبیعی و یا محصولات چوبی) در محل بر روی قسمت داخلی نما نصب می‌شود. دارا بودن زیرساخت در این نماها اجباری نیست.
  • نماهای پیش‌‌ساخته: پنل‌های چوبی (چوب طبیعی و یا محصولات چوبی) در کارخانه ساخته و پس از آماده شدن به محل ساخت منتقل شده و نصب می‌شوند. چنین نماهایی نسبت به روش‌های دیگر مقرون‌ به صرفه و ارزانتر است.
  • نما با روکش پیش‌ساخته: دراین نماها تنها بخش روکش نما، از پیش ساخته شده‌است.

نماهای چندلایه با توجه به میزانی که ظاهرشان نیاز به پرداخت دارد به بخش‌های زیر تقسیم می‌شوند:

  • نماهای کاملا پرداخت شده: صرف نظر از اینکه نما در محل نصب شده و یا پیش‌ساخته است، روکش این نماها تماما پرداخت شده و ‌پس از نصب نیاز به پردازش بیشتر ندارد.
  • نماهایی که پس از نصب نیاز به پرداخت هستند: چنین نماهایی پس از نصب نیاز به محافظت در برابر شرایط آب‌وهوایی، نور خورشید و آتش دارند.

با توجه به نحوه‌ی نصب نیز می‌توان نماهای چوبی چند لایه را به بخش‌های زیر تقسیم کرد:

  • نماهای چند بخشی که برای اتصال به زیربنا نیاز دارند: پوشش چوبی این نما باید بر روی دیوار نصب شود. جنس دیوار می‌تواند سنگ، بتن، پنل چوبی پیش‌ساخته و یا پنل چوبی ساخته شده در سایت باشد.
  • نمای چوبی چند لایه که به زیربنای اصلی متصل می‌شوند: این نماها برروی اسکلت چوبی ساخته شده نصب شده و اصولا برای طراحی نماهای بدون تهویه به‌کار می‌روند.

با توجه به جنس روکش نهایی، نماهای چوبی چند لایه را می‌توان به بخش‌های زیر دسته‌بندی کرد:

  • نماهایی که دارای روکش چوب طبیعی هستند.
  • نماهایی که دارای روکشی از محصولات چوبی مثل کامپوزیت‌ها و یا تخته‌های با روکش ضدآب هستند.

با توجه به ظاهر نیز می‌توان نماهای چوبی چند لایه با روکش چوبی را به دسته‌های زیر تقسیم کرد:

  • نما با عناصر مجزا: روکش‌ این نماها شامل تخته و کنده‌ی درخت می‌شود.
  • نماهای روکش شده: چنین نماهایی دارای صفحه‌هایی یک‌دست از کامپوزیت هستند و نمی‌توانند حاصل از روکش طبیعی باشند.
  • نماهایی شامل روکش‌های ساخته شده در کارخانه و عناصر مجزا

برای مشاهده نماهای اجرا شده چوب پلاستیک به صفحه نما مراجعه کنید.

1 پاسخ
  1. مليكا رىوفي says:

    از نظر بنده نماي چوبي خيلي گرمتر و زيباتر از سنگ هست و به نظرم در ايران و با شرايط فرهنگي مردم خيلي نماهاي چوبي جذابتر هست تا نماهاي ديگر،در عين حال به نظرم چوب و آجر خيلي جذابتر مي شوند تا نماهاي ديگر.

    پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *